Động cơ và hệ thống truyền lực ô tô: tác dụng của từng bộ phận
Động cơ đốt trong, ly hợp, hộp số, trục các đăng, cầu xe: mỗi bộ phận làm gì, và các câu định nghĩa hay thi.
Chương cấu tạo chỉ góp một câu trong đề hạng B và không có trong đề xe máy, nên đây là nơi để tiết kiệm thời gian, không phải để học sâu. Cần nhớ tác dụng của từng bộ phận đúng như bộ đề định nghĩa: động cơ biến nhiệt năng thành cơ năng; ly hợp (côn) nối và ngắt truyền động giữa động cơ và hộp số để sang số, khởi hành, dừng xe êm; hộp số thay đổi mô men và tốc độ truyền đến bánh xe, cho phép lùi xe và ngắt truyền động lâu dài; trục các đăng truyền mô men giữa các cụm không cùng trục; cầu chủ động và vi sai truyền mô men đến hai bánh với tốc độ khác nhau khi vào cua.
Động cơ bốn kỳ có bốn hành trình: nạp, nén, nổ, xả; hai kỳ gộp lại còn hai. Động cơ diesel nén không khí rồi phun nhiên liệu tự cháy, không có bugi; động cơ xăng đốt bằng tia lửa bugi. Câu hỏi thường là "tác dụng của X là gì" với hai đáp án gần giống, khác một từ.
Cách chọn: đáp án đúng thường có đủ hai vế "truyền và thay đổi" hoặc "nối và ngắt"; đáp án sai chỉ có một vế hoặc gán tác dụng của bộ phận này cho bộ phận khác. Với câu "cả hai ý", chỉ chọn khi hai ý đúng là hai tác dụng của cùng bộ phận.
7 câu trong đề thi về động cơ và hệ thống truyền lực
Đúng các câu trong bộ 600 câu được gắn chủ đề này. Đáp án đánh dấu ✓, kèm giải thích và mẹo nhớ.
- Câu 272
Trong các nguyên nhân nêu dưới đây, nguyên nhân nào làm động cơ diesel không nổ?
- A. Hết nhiên liệu, lõi lọc nhiên liệu bị tắc, lọc khí bị tắc, nhiên liệu lẫn không khí, tạp chất. ✓
- B. Hết nhiên liệu, lõi lọc nhiên liệu bị tắc, lọc khí bị tắc, nhiên liệu lẫn không khí, không có tia lửa điện.
- C. Hết nhiên liệu, lõi lọc nhiên liệu bị tắc, lọc khí bị tắc, nhiên liệu lẫn không khí và nước, không có tia lửa điện.
Giải thích: Động cơ DIESEL không nổ do: hết nhiên liệu, lọc nhiên liệu/lọc khí tắc, nhiên liệu lẫn không khí, tạp chất. Lưu ý động cơ diesel KHÔNG dùng tia lửa điện (tự cháy do nén) nên đáp án nhắc "tia lửa điện" là sai.
Mẹo: Diesel không có bugi → loại đáp án nhắc "tia lửa điện".
- Câu 275
Thế nào là động cơ 4 kỳ?
- A. Là loại động cơ: để hoàn thành một chu trình công tác của động cơ, pít tông thực hiện 2 (hai) hành trình, trong đó có một lần sinh công.
- B. Là loại động cơ: để hoàn thành một chu trình công tác của động cơ, pít tông thực hiện 4 (bốn) hành trình, trong đó có một lần sinh công. ✓
Giải thích: Động cơ 4 KỲ là động cơ mà để hoàn thành một chu trình công tác, pít-tông thực hiện 4 hành trình (nạp – nén – nổ – xả), trong đó có MỘT lần sinh công (kỳ nổ).
Mẹo: Động cơ 4 kỳ: piston đi 4 hành trình, 1 lần sinh công.
- Câu 276
Công dụng của hệ thống bôi trơn đối với động cơ ô tô?
- A. Cung cấp một lượng dầu bôi trơn đủ và sạch dưới áp suất nhất định đi bôi trơn cho các chi tiết của động cơ để giảm ma sát, giảm mài mòn, làm kín, làm sạch, làm mát và chống gỉ. ✓
- B. Cung cấp một lượng nhiên liệu đầy đủ và sạch để cho động cơ ô tô hoạt động.
- C. Cả hai ý trên.
Giải thích: Hệ thống bôi trơn cung cấp dầu đủ, sạch, có áp suất tới các chi tiết để giảm ma sát, giảm mài mòn, làm kín, làm sạch, làm mát và chống gỉ. (Cung cấp nhiên liệu là việc của hệ thống nhiên liệu.)
Mẹo: Bôi trơn: giảm ma sát, làm mát, làm sạch, chống gỉ (dầu, không phải xăng).
- Câu 279
Hãy nêu công dụng của động cơ xe ô tô?
- A. Khi làm việc, nhiệt năng được biến đổi thành cơ năng làm trục khủy động cơ quay, truyền lực đến các bánh xe chủ động tạo ra chuyển động tịnh tiến cho xe ô tô. ✓
- B. Khi làm việc, cơ năng được biến đổi thành nhiệt năng và truyền đến các bánh xe chủ động tạo ra chuyển động tịnh tiến cho xe ô tô.
- C. Cả hai ý trên.
Giải thích: Động cơ ô tô biến NHIỆT NĂNG (đốt nhiên liệu) thành CƠ NĂNG làm trục khuỷu quay, truyền lực tới bánh xe chủ động tạo chuyển động cho xe. (Không phải cơ năng → nhiệt năng.)
Mẹo: Động cơ: nhiệt năng → cơ năng (đốt nhiên liệu sinh lực kéo).
- Câu 280
Hãy nêu công dụng hệ thống truyền lực của xe ô tô?
- A. Dùng để truyền mô men quay từ động cơ tới các bánh xe chủ động của xe ô tô. ✓
- B. Dùng để thay đổi hướng chuyển động hoặc giữ cho xe ô tô chuyển động ổn định theo hướng xác định.
- C. Dùng để làm giảm tốc độ, dừng chuyển động của xe ô tô.
Giải thích: Hệ thống TRUYỀN LỰC dùng để truyền mô men quay từ động cơ tới các bánh xe chủ động. (Đổi hướng là việc của hệ thống lái; giảm tốc là việc của phanh.)
Mẹo: Truyền lực: đưa lực từ động cơ → bánh xe chủ động.
- Câu 281
Hãy nêu công dụng ly hợp (côn) của xe ô tô?
- A. Dùng để truyền mô men xoắn giữa các trục không cùng nằm trên một đường thẳng và góc lệch trục luôn thay đổi trong quá trình xe ô tô chuyển động.
- B. Dùng để truyền hoặc ngắt truyền động từ động cơ đến hộp số của xe ô tô. ✓
- C. Dùng để truyền truyền động từ hộp số đến bánh xe chủ động của ô tô.
Giải thích: Ly hợp (côn) dùng để TRUYỀN hoặc NGẮT truyền động từ động cơ đến hộp số — giúp sang số êm và tách động cơ khỏi hộp số khi cần.
Mẹo: Côn (ly hợp): nối/ngắt động cơ với hộp số.
- Câu 282
Hãy nêu công dụng hộp số của xe ô tô?
- A. Truyền và tăng mô men xoắn giữa các trục vuông góc nhau, bảo đảm cho các bánh xe chủ động quay với tốc độ khác nhau khi sức cản chuyển động ở bánh xe hai bên không bằng nhau.
- B. Truyền và thay đổi mô men xoắn giữa các trục không cùng nằm trên một đường thẳng và góc lệch trục luôn thay đổi trong quá trình ô tô chuyển động, chuyển số êm dịu, dễ điều khiển.
- C. Truyền và thay đổi mô men từ động cơ đến bánh xe chủ động, cắt truyền động từ động cơ đến bánh xe chủ động, bảo đảm cho xe ô tô chuyển động lùi. ✓
Giải thích: Hộp số dùng để truyền và THAY ĐỔI mô men từ động cơ đến bánh xe chủ động, cắt truyền động khi cần và bảo đảm cho xe chuyển động LÙI (số R).
Mẹo: Hộp số: thay đổi mô men + có số lùi.